دست از شمردن دقایق تشویق ایستادهی حضار در جشنوارهها بردارید

برگزیدگان جشنواره فیلم ونیز اعلام شدند و این جشنواره به پایان رسید. اما فصل جشنوارههای سینمایی تازه آغاز شده است و باید منتظر رویدادها، جنجالها و حواشی آنها نیز باشیم؛ که از راه برسند و شبکههای اجتماعی و بخشی از زندگی روزمرهی ما را به خود اختصاص دهند. مثلاً در همین جشنواره ونیز جز اخبار مربوط به فیلمها و حضور و پوشش سلبریتیها بر فرش قرمز، در بخش داخلی جشنواره، در ادامهی موجی که پیش از این در کن و جشنوارههای دیگر دیده بودیم، مدتزمان تشویق ایستادهی 1 باز هم تبدیل به مسئلهی مهمی در اخبار و فضای مجازی شد. اریک کوهن از ایندی وایز با نگاهی نقادانه به این موضوع پرداخته است. این شما و این هم واکنش برندن فریزر (همان بازیگر مهجور فیلم «مومیایی» که گویا بعد از سالها توانسته در سینما حضور قابل توجهی داشته باشد) با چشمانی اشکآلود به تشویق شش دقیقهای تماشاچیان پس از اکران فیلم «نهنگ» (The Whale) که پس از تشویق کمی بیش از شش دقیقهی فیلم «تار» (TÁR) برای خوشامدگویی به کیت بلانشت، پوزهاش به خاک خورد! اما صبر کنید؛ عاشقانهی آدمخواری با بازی تیموتی شالامی به نام «بونز اند آل» (Bones & All) با هیاهوی خیرهکننده و تشویقی ده دقیقهای به مقام اول رسید و … حالا فیلم «بنشیهای اینیشرین» (The Banshees of Inisherin) دوازده دقیقه تشویق میشود! عجب رقابت تنگاتنگی در گرفته است! در همین حال، به نظر میرسد که فیلم «نگران نباش عزیزم» (Don’t Worry Darling) با چهار دقیقه تشویق سرسری از رقابت عقب افتاده است. اما صبر کنید! پایانش دیوانهات میکند. در حالی که بازیگران تلاش میکنند به هر قیمتی در آخرین لحظات بهیادماندنی این نمایش، پتانسیل وایرال شدن را در فضای مجازی بقاپند و … بگذارید ببینم آیا هری استایلز تف کرد؟ بگذار ویدیو را دوباره نگاه کنم. هر جزئی از فرهنگ جامعه را میتوان به تکهفیلمهای کوتاهی تقلیل داد؛ حالا نوبت به «تشویق ایستاده» رسیده است. تشویق ایستاده، نوعی قدردانی رسمی که به روم باستان برمیگردد، این روزها اخبار جشنوارههای بزرگ سینمایی را پر کرده است و با دقت زمانی دربیها محاسبه میشود! دیگر کافی است. این قدر مدتزمان تشویقهای ایستاده در جشنوارههای سینمایی را محاسبه نکنید. طول مدت تشویقکردن معیاری معنادار مثل تعداد بلیتهای فروشرفته در گیشه یا دقیقههای پخششده در استریمرها نیست. این عمل گاهی جنبهی مهماننوازی دارد، گاهی هم برای فیلم موفقی است که بهتازگی در صفحهی نمایش بزرگ سالنهای سینما اکران شده است، و گاهی حتی از سر ناگزیری است. تشویق میتواند به معنای همهچیز یا اصلاً هیچچیز باشد. چند روز پیش از اینکه فیلمهای جشنوارهی ونیز به کوههای راکی راه پیدا کنند، در جشنوارهی فیلم تلیوراید شرکت کردم. یکی از فیلمهای تحسینشده در جشنواره، فیلم «تار» (TÁR) بود. فیلمی که با استقبال گستردهای روبهرو شد، هر چند در آخر شاهد برخاستن تماشاگران کلرادو و تشویق ایستادهی آنها نبودیم. آیا این حرکت تشریفاتی منحصر به فضای عصاقورتدادهی فستیوالهای اروپایی است؟ تشویقهای ایستاده اغلب پس از نمایش در سالنهای بزرگی که میزبان نمایشهای رسمی و مجلل با مخاطبانی که ترکیبی از افراد مرتبط با صنعت سینما و مطبوعات هستند، انجام میشود. هنگامی که چراغها روشن میشوند، تشویق اولیه ممکن است فقط نشاندهندهی این باشد که تماشاگران آنقدر از فیلم راضی بودند که تا آخر آن بمانند. اما از آنجا به بعد تشویق آنها بسته به اینکه سوژههای این هیاهو چطور از فرصت نهایت استفاده را ببرند، برای 1ی ادامه خواهد داشت. در بحبوحهی تشویق ایستاده برای فیلم «الویس» (Elvis) در جشنوارهی فیلم کن امسال، دوربین تصاویر زندهی بازیگران فیلم را روی پرده انداخت. تام هنکس با لبخندی کج بر لب به جمعیت نگاه میکرد و به تدریج انگشت شست خود را به سمت ستارهی فیلم، آستین باتلر، برد. تشویق تماشاچیان با این اشاره بیشتر شد. هنکس کل سالن را مثل یک حرفهای در 1 گرفته بود و باید بگویم که عجب فضایی بود. چند صندلی آن طرفتر، دیوید زاسلاو، مدیر جدید برادران وارنر دیسکاوری، که به تازگی منصوب شده بود، این نمایش را با هیبت تماشا میکرد و چند هفته بعد در توییتی دربارهی فیلم به سهامداران پز داد. تشویق ایستاده میتواند تجربهای شگفتانگیز در یک لحظه باشد. واکنشی فوری و درونی به احساس شعفی غیر قابل بیان که از یک تجربهی زیبای هنری برآمده است. از سویی میتواند یک چیز کاملاً مزخرف هم باشد. برای جشنوارهها، این حرکت تنها ماهیت نمایشی دارد. وقتی در ایمیلی از تیری فرمو، دبیر هنری جشنوارهی فیلم کن، دربارهی موج جدید تشویقهای ایستاده در خارج از ونیز پرسیدم، پاسخ داد: «من آن را بخشی از شغل خودم میدانم. من به نمایش فیلم روی پرده، مدت زمانی که سالن را در تاریکی نگه میدارم، اینکه تیتراژ پایانی فیلمها را نشان بدهم یا نه، بهترین لحظه برای روشن کردن چراغها و غیره توجه میکنم. هر اکران فیلم مانند یک جشن است و مشارکت مخاطبان آن جشن را بسیار بهتر میکند. خود مردم میخواهند مشارکت داشته باشند!» فریمو افزود: «اگر به نظر میرسد که سطح مشارکت تماشاچیان اخیراً شتاب گرفته، ممکن است به خاطر اتفاقات چند سال گذشته باشد. از زمان کووید، دیگر رفتن به سینما برای دیدن یک فیلم خوب در حضور هنرمندان آن یک نعمت محسوب میشود. شاید این دلیل توجه سخاوتمندانهی اخیر مخاطبان باشد.» دلیل منطقیتری هم برای این حجم از گزارش دربارهی تشویقهای ایستاده در جشنواره وجود دارد. این گزارشها نشان میدهند که چگونه رسانهها و جشنوارههای فیلم اروپایی هر کدام به نوعی در حال تکامل هستند تا بتوانند سطح تقاضای گردش خبری در قرن بیستویکم را برآورده کنند. برای سالها، کن، ونیز و برلین هر روز را با اکرانهای گستردهی مطبوعاتی پیش از برنامههای بعدازظهر آغاز میکردند. این به روزنامهنگاران اجازه میداد که کارهای مربوط